۱۱:۲۹ – ۱۷ دی ۱۴۰۴
باشگاه خبرنگاران جوان – تبعیض والدین یک عامل خطر قطعی برای سلامت روان کودکان است، درحالیکه برخورد عادلانه، یک عامل محافظتی قوی برای رشد سالم محسوب میشود. حجتالاسلام هدایت کارشناس فلسفه و کلام و استاد حوزه و دانشگاه با نگاهی به آموزههای حدیث شریف کساء، والدین را به این امر مهم توصیه میکند.
تبعیض مایه فساد است
منظور از عدالت بین فرزندان برابری مطلق و نادیدهگرفتن تفاوتهای آنها در مواردی چون استعدادها، سن و جنسشان نیست، چرا که قطعاً پاسخگویی پدر و مادر به نیاز فرزند باتوجهبه این موارد متفاوت خواهد بود اما نکته این جاست که تمرکز باید بر «انصاف» و دوری از «تبعیض» باشد.حجتالاسلام هدایت با اشاره به نحوه خطاب قراردادن امام حسن (ع) و امام حسین (ع) توسط مادر، در حدیث کساء، میگوید: « پاسخی که حضرت زهرا(س) به امام حسن (ع) دادند، عیناً به برادر نیز داده شد. این موضوع، باب مساوات بین اولاد را باز میکند. بین فرزندان باید مساوات برقرار کرد. اگر به یک فرزند محبت بیشتری نشان دهید، به دیگری توجه بیشتری کنید، پاسخ یکی را بهتر و پاسخ دیگری را کمتر دهید، قطعاً فساد ایجاد میشود.
ماجرای این پدر و پسر هشدار دهنده است!
کدام آیه در قرآن این موضوع را بیان میکند؟ حجتالاسلام هدایت با طرح این پرسش به تشریح واقعیت فساد در تبعیض میپردازد و میگوید:«خداوند در داستان حضرت یعقوب (ع) فرمود که محبت خود نسبت به یوسف (ع) را پنهان کن و آن را آشکار نساز، زیرا فساد ایجاد میشود. آن چهل سال گریه و اندوهی که بر یعقوب (ع) وارد آمد، نتیجه اختیار خود او بود. یعنی آن امر الهی، واجب نبود؛ ارشادی بود. چون به آن امر الهی عمل نشد و در میان فرزندان تبعیض قائل شد، خودش چهل سال مصیبت دید.»
پیامد رفتارهای ناعادلانه
این کارشناس و استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر عواقب سخت و پیامدهای پر آسیب تبعیض بر روان فرزندان، والدین را به عدم رفتار ناعادلانه و غیرمنصفانه میان فرزندان توصیه میکند و میگوید: «بسیاری از گرفتاریهایی که ما در عواقب رفتار با فرزندانمان داریم، ناشی از برخوردهای خودمان است، مثل حضرت یعقوب (ع) که توجه ویژهای به یوسف(ع) داشت. این ماجرا در قرآن کریم نمونهای عبرتآموز از پیامدهای تبعیض میان فرزندان است.رسول خدا(ص)میفرمایند:«اِعدِلوا بَینَ أولادِکُم کما تُحِبُّونَ أن یَعدِلوا بَینَکُم فی البِرِّ و اللّطفِ.» میان فرزندان خود به عدالت رفتار کنید، همان گونه که شما خود نیز دوست دارید آنان در احترام و محبّت [نسبت به شما ]عدالت به خرج دهند[و بهصورت ناحق تبعیض قائل نشوند، شما نیز میان فرزندان خود تبعیض روا مدارید.]این تبعیض نه تنها در عمل که حتی در ظاهر نیز نباید آشکار شود.
نتایج منفی تبعیض
قطعاً میان فرزندان فساد ایجاد میشود و برای آن فرزندی که بیشتر موردتوجه باشد مشکلاتی پدید میآید. حجتالاسلام هدایت با بیان این موضوع تأکید میکند: « بسیاری از دعواها و نزاعهای میان فرزندان، به دلیل همین تبعیضهای پدر و مادر است. آنها ناراحتی، دلخوری، عقده و درگیریهای خود را در قالب آن دعواها بروز میدهند.»
والدین به جای خود، اطرافیان هم آگاه باشند!
فرقی نمیکند؛ مادر، مادربزرگ، پدربزرگ… یک اصل کلی در این زمینه وجود دارد. باید مراقب باشیم. حجتالاسلام هدایت با تأکید بر این امر مهم به سیره و آموزههای عملی بانوی دوعالم اشاره میکند و میگوید: «حضرت زهرا (س)در حدیث شریف کسا فرزندان خود را با عباراتی زیبا و مشابه خطاب قرار میدهند و میفرمایند: « یا قره عینی و ثمره فؤادی» یعنی ای نور چشمم و ای میوه دلم.»
کلام آخر
سیره حضرت زهرا (س) در حدیث کسا نشان میدهد که ایشان با وجود ویژگیهای متفاوت فرزندانشان، در خطاب و ابراز محبت به هر دو به یک اندازه توجه میکردند («یا قره عینی و ثمره فؤادی»).بنابراین الگوی عملی، باید توجه داشته باشیم فرزندان یک خانواده به طور طبیعی موقعیت خود را با خواهر و برادران مقایسه میکنند و فردی که در مقام تبعیض مغلوب باشد بدون شک امنیت عاطفی ندارد و احساس محرومیت و کاهش عزتنفس خواهد کرد . بهعلاوه این اشتباهات توسط اطرافیان بهویژه والدین سبب تضعیف انسجام خانوادگی و اختلافات جبرانناپذیر خواهد شد.
منبع: فارس
|
مطالب پیشنهادی از سراسر وب |
