به گزارش رونویس، به نقل از گاردین، تهدید وقوع جنگ میان آمریکا و ایران پس از آن شدت گرفت که دونالد ترامپ به تهران هشدار داد زمان رو به پایان است و اعلام کرد یک ناوگان عظیم نظامی آمریکا «با قدرت، اشتیاق و هدفی بزرگ» بهسرعت به سوی ایران در حرکت است.
رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت ناوگانی که با ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن هدایت میشود، از ناوگانی که پیش از برونویسری نیکلاس مادورو در اوایل همین ماه به ونزوئلا اعزام شده بود بزرگتر است و «در صورت لزوم آماده است مأموریتهای خود را با سرعت و خشونت اجرا کند».
ترامپ گفت: «امیدوارم ایران بهسرعت به میز مذاکره بیاید و درباره یک توافق منصفانه و عادلانه مذاکره کند – بدون سلاح هستهای – توافقی که برای همه طرفها خوب باشد. زمان در حال پایان یافتن است و واقعاً زمان بسیار حیاتی است.
همانطور که قبلاً یک بار به ایران گفتم، توافق کنید! آنها این کار را نکردند و نتیجه آن “عملیات چکش نیمهشب” بود؛ ویرانی بزرگی علیه ایران. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود. نگذارید دوباره این اتفاق بیفتد.»
این سخنان صریحترین نشانه تاکنون از سوی ترامپ است که نشان میدهد در صورت خودداری ایران از مذاکره درباره آینده برنامه هستهایاش، قصد دارد در آیندهای نزدیک نوعی حمله نظامی را آغاز کند. این پیام همچنین بازتابدهنده تغییری قابلتوجه در منطق اعلامی کاخ سفید برای اعزام یک گروه ضربتی ناو هواپیمابر به منطقه است؛ تغییری که تمرکز را از خشم نسبت به کشته شدن معترضان، به سرنوشت برنامه هستهای تهران منتقل میکند.
ترامپ اوایل این ماه از ایرانیان خواسته بود به اعتراضات خود ادامه دهند و به آنها گفته بود «کمک در راه است»، اما بعدتر با این استدلال که «کشتار متوقف شده است» از موضع خود عقبنشینی کرد.
این گمانهزنی وجود دارد که او در واقع به این دلیل عقب نشست که داراییهای نظامی کافی در منطقه نداشت، کشورهای حاشیه خلیج فارس خواستار خویشتنداری شده بودند و اسرائیل نیز هشدار داده بود برای آمادهسازی جهت مقابله با واکنشهای احتمالی ایران به زمان بیشتری نیاز دارد.
با این حال، او اضافه کرد که موشکها و پهپادهای ایرانی همچنان میتوانند تهدیدی برای نیروهای آمریکایی در منطقه باشند.
روبیو گفت حدود ۳۰ هزار نیروی نظامی آمریکا «در برد مجموعهای متشکل از هزاران پهپاد انتحاری ایرانی و موشکهای بالستیک کوتاهبرد ایران قرار دارند که حضور نیروهای ما را تهدید میکند». او افزود: «ما باید نیروهای کافی در منطقه داشته باشیم تا در برابر چنین احتمالی دفاع کنیم.»
او گفت ترامپ همچنین گزینه «دفاع پیشدستانه» حمله به ایران را در صورتی که نشانههایی از برنامهریزی تهران برای حمله به نیروهای آمریکایی وجود داشته باشد، حفظ خواهد کرد. روبیو افزود: «آنها قطعاً این توانایی را دارند، زیرا هزاران و هزاران موشک بالستیک انباشته کردهاند که خودشان ساختهاند.»
دیپلماتهای اروپایی انتظار داشتند که طی تعطیلات آخر هفته بحرانی شکل بگیرد و نشانههایی از نگرانی اسرائیل نسبت به ابعاد واکنشهای احتمالی ایران را مشاهده کردهاند.
علی شمخانی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیتالله علی خامنهای، در پیامی در شبکههای اجتماعی به زبان عبری نوشت: «هرگونه اقدام نظامی آمریکا، از هر مبدأ و در هر سطحی، آغاز یک جنگ تلقی خواهد شد و پاسخ آن فوری، فراگیر و بیسابقه خواهد بود؛ پاسخی که متوجه متجاوز، قلب تلآویو و تمامی حامیان آن خواهد شد.»
کشورهای حاشیه خلیج فارس و ترکیه با هر دو طرف در حال گفتوگو هستند و تلاش میکنند زمینهای مشترک میان ایران و آمریکا پیدا کنند، اما تهران اعلام کرده است که تحت فشار یا با پیششرط وارد مذاکره نخواهد شد.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت که دستیابی به توافق با ایران باید محقق شود. او به شبکه سیانبیسی گفت: «بدیهی است که این توافق به موشکها مربوط میشود، به غنیسازی مربوط میشود، به نیروهای نیابتی غیردولتی مربوط میشود و به ذخایر مواد هستهای ایران مربوط میشود.»
در روزهای اخیر روشن شده است که ترامپ تنها به مهار بقایای برنامه هستهای که پیشتر بهشدت آسیب دیده، علاقهمند نیست، بلکه قصد دارد توانایی ایران برای شلیک موشکهای دوربرد ــ که همواره ستون فقرات قدرتنمایی نظامی ایران تلقی شده ــ را نیز محدود کند.
مارکو روبیو در پاسخ به پرسشی از سناتور جان کورنین درباره احتمال تغییر رژیم در ایران گفت: «شما درباره رژیمی صحبت میکنید که مدت بسیار طولانی در قدرت بوده است… بنابراین اگر چنین احتمالی روزی مطرح شود، نیازمند بررسیهای بسیار دقیق خواهد بود. فکر نمیکنم کسی بتواند پاسخ سادهای درباره آنچه پس از سقوط رهبر و رژیم در ایران رخ خواهد داد، ارائه کند.»
نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک اعلام کرد: «آخرین باری که آمریکا بهاشتباه وارد جنگهای افغانستان و عراق شد، ۷ تریلیون دلار هزینه کرد و بیش از ۷ هزار آمریکایی جان خود را از دست دادند. ایران آماده گفتوگو بر اساس احترام و منافع متقابل است، اما اگر تحت فشار قرار گیرد، از خود دفاع خواهد کرد و پاسخی خواهد داد که هرگز مشابه آن دیده نشده است.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت آماده مذاکره تحت تهدید نیست، اما مایل است بدون پیششرط گفتوگو کند؛ موضعی که او از طریق واسطههای متعدد به ویتکاف منتقل کرده است.
او شامگاه چهارشنبه در شبکه ایکس نوشت: «نیروهای مسلح شجاع ما ــ با انگشت بر ماشه ــ آمادهاند به هرگونه تجاوز علیه سرزمین، هوا و دریای عزیزمان فوراً و با قدرت پاسخ دهند.
در عین حال، ایران همواره از یک توافق هستهای سودمند متقابل، منصفانه و عادلانه ــ بر پایه برابری و عاری از اجبار، تهدید و ارعاب ــ که حقوق ایران برای فناوری هستهای صلحآمیز را تضمین کند و نبود سلاح هستهای را تضمین نماید، استقبال کرده است.»
در ۲۴ ساعت گذشته، عراقچی و رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، با دیپلماتهایی از عربستان سعودی، قطر و مصر گفتوگو کردهاند.
هر سه کشور عربی با جدیت در پی یافتن راههایی برای ازسرگیری مذاکرات هستند، بدون آنکه ایران مجبور به پذیرش نتیجهای از پیش تعیینشده شود. این کشورها سه هفته پیش نقشی کلیدی در متقاعد کردن ترامپ برای خودداری از حمله داشتند، اما اکنون ترامپ از انعطافپذیری بیشتری در گزینههای نظامی برخوردار است و به نظر میرسد تمرکز او بیش از مجازات ایران بهدلیل سرکوب خونین اعتراضات خیابانی، بر دستیابی به یک توافق هستهای معطوف شده است.
در تهران، بیاعتمادی عمیقی نسبت به گفتوگو با آمریکا وجود دارد؛ بهویژه از آنجا که دو طرف ژوئن گذشته در میانه مذاکرات بودند که اسرائیل با چراغ سبز آمریکا حملهای را علیه ایران انجام داد؛ حملهای که هدف آن حذف رهبری ایران و نابودی تأسیسات هستهای غیرنظامی این کشور بود.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، از آمریکا خواست مطالبات گستردهتر خود درباره برنامه موشکی ایران و حمایت این کشور از گروههای شبهنظامی در منطقه را از پرونده هستهای جدا کند. او گفت اگر ویتکاف اصرار داشته باشد همه موضوعات را همزمان روی میز بگذارد، ایران پاسخ نخواهد داد.
ترامپ اصرار دارد که ایران برنامه غنیسازی داخلی خود را کنار بگذارد، اجازه بازگشت بازرسان هستهای سازمان ملل را بدهد و ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را به یک طرف ثالث ــ به احتمال زیاد روسیه ــ تحویل دهد. ایران همواره با کنار گذاشتن ظرفیت داخلی غنیسازی مخالفت کرده، اما آمادگی خود را برای اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر میزان ذخایر اعلام کرده است.
از زمان پایان آخرین دور مذاکرات که با حمله اسرائیل و آمریکا و کشته شدن یک هزار نفر و آسیب شدید به تأسیسات کلیدی هستهای ایران همراه بود، ایران بیش از پیش تضعیف شده است؛ آن هم در شرایطی که ارزش پول ملی سقوط کرده و تورم بهشدت افزایش یافته است.
با توجه به آسیب دیدن تأسیسات هستهای، اهداف اصلی هرگونه حمله احتمالی احتمالاً رهبری ایران خواهد بود. حمله ماه ژوئن نشان داد که اسرائیل تقریباً بهطور کامل بر آسمان ایران تسلط داشته است.
تقریباً تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس، که از واکنشهای تلافیجویانه ایران بیم دارند، اعلام کردهاند حاضر نیستند اجازه دهند آمریکا از حریم هوایی یا پایگاههای آنها برای حمله به ایران استفاده کند.
مقامهای ایرانی گفتند: «ما همان پایگاه و همان نقطهای را هدف قرار خواهیم داد که عملیات هوایی علیه ما از آنجا انجام شود و به کشورها حمله نخواهیم کرد، زیرا آنها را دشمن خود نمیدانیم. سطح آمادگی دفاعی خود را در برابر تجمع نظامی آمریکا به بالاترین حد افزایش خواهیم داد. اگر آمریکاییها خواهان مذاکره بدون نتایج از پیش تعیینشده باشند، ایران آن را خواهد پذیرفت.»
|
مطالب پیشنهادی از سراسر وب |
