تشخیص کبد چرب با آزمایش خون یا سونوگرافی؟ کدام بهتر است؟

تشخیص کبد چرب اولین و موثرترین گام در درمان این بیماری است. بیماری کبد چرب که به دلایل متعددی از جمله سبک زندگی ناسالم، مصرف بعضی از داروها و اضافه وزن ایجاد می‌شود، در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد. همین موضوع، تشخیص درست بیماری را به مرحله‌ای کلیدی و حساس برای شروع درمان تبدیل می‌کند.

تشخیص کبد چرب با آزمایش خون یا سونوگرافی قابل انجام است. آزمایش خون معمولاً وجود آسیب کبدی یا اختلال در عملکرد آن را نشان می‌دهد؛ درحالی‌که با سونوگرافی می‌توان میزان چربی کبد را بهتر شناسایی کرد. اگر می‌خواهید بدانید که برای تشخیص کبد چرب آزمایش بهتر است یا سونوگرافی ادامه‌ی مطلب برای شماست. در ادامه به معرفی هر روش و بیان مزایا و محدودیت‌های هر کدام می‌پردازیم.

تشخیص کبد چرب با آزمایش خون؛ چه چیزی را نشان می‌دهد؟

آزمایش خون روشی ساده و سریع برای تشخیص کبد چرب است. در این روش از طریق ارزیابی آنزیم‌های کبدی و فاکتورهای خاص، سطح آسیب‌دیدگی کبد را شناسایی می‌کنند و در صورت لزوم، بیمار را برای دریافت روش‌های تشخیصی ثانویه ارجاع می‌دهند.

آزمایش‌های خونی مرتبط با کبد چرب

مزایا و محدودیت های آزمایش خون در بررسی کبد چرب

• روشی ساده و سریع است
• هزینه کمتری نسبت به سونوگرافی دارد
• نیاز به ناشتا بودن نیست؛ مگر در مواردی که پزشک توصیه کند
• فقط آسیب کبد را نشان می‌دهد و قادر به اندازه‌گیری میزان چربی ذخیره‌شده در کبد نیست

تشخیص کبد چرب با سونوگرافی؛ تصویر واقعی یا تخمین؟

اگر در دوراهی تشخیص کبد چرب با آزمایش یا سونوگرافی گیر کرده‌اید، باید بدانید که سونوگرافی از دقیق‌ترین راه‌ها برای تشخیص کبد چرب و بررسی میزان چربی ذخیره‌شده در کبد است. این کار به وسیله دستگاه سونوگرافی و توسط پزشک متخصص در مدت‌زمانی کوتاه انجام می‌شود و تخمین مناسبی از کبد آسیب‌دیده بیمار در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

شما می‌توانید با هدف صرفه‌جویی در وقت و هزینه‌، آزمایش و سونوگرافی در منزل را به کمک آنی‌ آزما انجام دهید و با خیال راحت، برای تشخیص کبد چرب در منزل اقدام کنید. لازم به ذکر است که تشخیص زودهنگام کبد چرب به دریافت درمان مناسب و سریع کمک کرده و از بروز مشکلات شدیدتر و ابتلا به سیروز کبدی و نارسایی این اندام جلوگیری می‌کند.

سونوگرافی چگونه کبد چرب را تشخیص می‌دهد؟

تجمع رسوبات چربی در بافت کبد منجر به بیماری کبد چرب می‌شوند. بنابراین هر چه چربی ذخیره‌شده در کبد بیشتر باشد، رنگ بافت آن روشن‌تر و شدت بیماری قابل‌مشاهده‌تر خواهد بود. علاوه بر این، تجمع چربی می‌تواند باعث محو شدن وریدهای کبدی و کاهش قدرت نفوذ امواج سونوگرافی به بافت کبد شوند. این موارد از مهم‌ترین روش‌های تعیین سطح چربی کبد از طریق سونوگرافی هستند.

مزایا و محدودیت های سونوگرافی برای تشخیص کبد چرب

• روشی بی‌خطر و غیرتهاجمی است که بدون درد و خونریزی انجام می‌شود
• می‌توان به کمک آن بیماری کبد چرب را گرید‌بندی کرد
• گاهی تشخیص کبد چرب در مراحل اولیه با آن دشوار است
• در افراد دارای اضافه وزن خیلی زیاد، کیفیت تصویر کمتر خواهد بود
• در مقایسه با آزمایش خون هزینه بالاتری دارد

چه زمانی آزمایش خون کافی است و چه زمانی سونوگرافی لازم می‌شود؟

برای غربال‌گری کبد چرب در افراد بدون علامت، آزمایش خون بهترین راه است. اما پس از انجام آزمایش و در صورت غیرطبیعی بودن نتایج آزمایش، باید به کمک سونوگرافی برای تشخیص دقیق‌تر بیماری اقدام کرد.

البته انجام سونوگرافی گاهی در افراد پرخطری که آزمایش خون طبیعی دارند هم درخواست می‌شود. به عنوان مثال در افراد با شاخص توده بدنی بالا، ابتلا به برخی از بیماری‌های خودایمنی یا دیابت نوع ۲، مبتلایان به چربی خون و سندرم متابولیک، انجام هر دو روش آزمایش خون و سونوگرافی، به تشخیص دقیق‌تر و زودتر بیماری کمک می‌کند.

سوالات متداول

آیا برای تشخیص قطعی کبد چرب به هر دو روش نیاز است؟

بله. معمولاً پزشکان برای رسیدن به جواب دقیق‌تر و تشخیص مناسب‌تر، انجام هر دو روش یعنی آزمایش و سونوگرافی کبد را تجویز می‌کنند.

آیا ممکن است کبد چرب داشته باشم ولی آزمایش خونم نرمال باشد؟

بله. این وضعیت ممکن است در مراحل ابتدایی ابتلا به کبد چرب یا در افرادی که مبتلا به چاقی شکمی، چربی خون، دیابت نوع ۲ و سایر مشکلات مشابه هستند دیده شود.

سونوگرافی تا چه حد شدت کبد چرب را دقیق نشان می‌دهد؟

سونوگرافی برای تشخیص بیماری کبد چرب با شدت متوسط به بالا بهتر عمل می‌کند و با توجه به میزان چربی ذخیره‌شده، تصویر واضح‌تری در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

برای تشخیص اولیه کبد چرب کدام روش بهتر است؟

در افراد نرمال اگر آزمایش خون طبیعی باشد، معمولاً پزشک عملکرد کبد را عادی تشخیص می‌دهد. اما در افراد پرخطر مثل مبتلایان به دیابت، فشار و چربی خون و چاقی شکمی، بهتر است آزمایش خون و سونوگرافی به صورت همزمان انجام شود.

هر چند وقت یک‌بار باید آزمایش یا سونوگرافی تکرار شود؟

تعیین این فاصله به نظر پزشک و وضعیت بیمار بستگی دارد. در افراد عادی با سبک زندگی سالم، معمولاً آزمایش خون سالانه توصیه می‌شود. اما در صورت تشخیص کبد چرب، بر اساس گرید آن ممکن است نیاز به انجام آزمایش و سونوگرافی هر ۶ ماه یا ۳ ماه یک بار داشته باشید.

آیا کبد چرب گرید ۱ در آزمایش خون مشخص می‌شود؟

کبد چرب گرید ۱ معمولاً از طریق آزمایش خون قابل تشخیص نیست. برای ارزیابی دقیق چربی کبد، لازم است به پزشک متخصص سونوگرافی باتجربه و حرفه‌ای مراجعه کنید.

جمع بندی

تشخیص کبد چرب با آزمایش خون یا سونوگرافی راهکار موثری در شناسایی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های کبدی در جهان است. برای آگاهی از این که برای تشخیص کبد چرب آزمایش بهتر است یا سونوگرافی باید بدانید که همه چیز به شدت علائم، ریسک‌فاکتورها و نظر پزشک بستگی دارد.